De Earn-out in Bedrijfsovernames: Wanneer de Toekomst een Geschil Wordt

Overname met een earn-out: brug tussen koper en verkoper

Bij de verkoop van jouw onderneming draait alles om waarde. Terwijl jij als verkoper de waarde van je levenswerk volledig wilt verzilveren, hanteert een koper vaak het principe 'eerst zien, dan geloven'. Een earn-out constructie fungeert hierbij als de ideale brug: een deel van de koopsom wordt pas betaald als de onderneming in de toekomst bepaalde resultaten behaalt.

Hoewel dit instrument risico's afdekt, is het ook een bron van onzekerheid. Over de toekomst valt nu eenmaal te twisten, en zodra de handtekeningen onder de koopovereenkomst (SPA) staan, begint de werkelijke uitdaging. De praktijk leert dat de verwachtingen van koper en verkoper na de overdracht nogal eens ver uit elkaar lopen.

Hoe werkt een earn-out in een overname?

In de Share Purchase Agreement (SPA) leg je vast dat een variabel deel van de koopprijs afhankelijk is van toekomstige prestaties, zoals omzet, EBITDA of nettowinst. Deze prestaties worden gemeten over een afgesproken periode, vaak de eerste jaren na de overdracht.

Het succes van een earn-out valt of staat bij de definitie. Hoe bereken je de EBITDA? Welke kosten mogen wel en niet in mindering worden gebracht? Omdat de earn-out formule de lat voor betaling bepaalt, moet de meetmethodiek in de SPA tot in het kleinste detail en met boekhoudkundige precisie worden vastgelegd.

Waarom leidt een earn-out vrijwel altijd tot geschil?

De kern van bijna elk earn-out conflict is een verschil in belangen na de closing. Als verkoper heb je na de overdracht vaak geen grip meer op het beleid, terwijl de koper juist de volledige controle heeft en de resultaten direct beïnvloedt. Dit creëert een voedingsbodem voor manipulatie van de cijfers of uiteenlopende interpretaties van de berekeningsgrondslag.

Daarnaast zijn earn-out bepalingen vaak complexer dan ze in eerste instantie lijken. Kleine verschillen in boekhoudkundige keuzes kunnen leiden tot grote verschillen in de uitbetaling. Zodra de targets niet gehaald worden of de koper weigert te betalen, escaleert het overnameproces al snel in een juridisch touwtrekgevecht.

Wat was er aan de hand in deze zaak bij de Rechtbank Amsterdam?

In de zaak ECLI:NL:RBAMS:2026:1564 draaide het om een overname waarbij een aanzienlijk deel van de koopsom afhankelijk was gesteld van specifieke financiële targets over 2022 en 2023. Nadat de resultaten in 2023 tegenvielen, weigerde de koper (Beryllium) de earn-out te betalen.

Verkopers stapten naar de rechter om hun recht op de earn-out alsnog af te dwingen. Tegelijkertijd wierp de koper tegen dat er sprake zou zijn van dwaling en bedrog, en eiste miljoenen euro's terug. Het geschil spitste zich toe op de vraag of de earn-out-clausules correct waren toegepast en of de koper de resultaten mocht negeren.

Het oordeel van de rechtbank

De Rechtbank Amsterdam wees de vordering tot betaling van de earn-out over 2023 toe. De cruciale reden hiervoor was dat de koper niet tijdig en op de juiste wijze had geprotesteerd tegen de door de verkopers gepresenteerde berekening. Volgens de SPA was de koper daardoor gebonden aan de vastgestelde earn-out.

De overige vorderingen, waaronder die met betrekking tot 'doorrol'-afspraken, werden afgewezen omdat deze niet schriftelijk waren vastgelegd zoals de SPA vereiste. De rechtbank stelt hiermee wederom dat de letterlijke bewoordingen van de SPA en de strikte naleving van de overeengekomen procedures de enige leidraad zijn in een conflict.

Wat betekent dit voor jou als koper of verkoper?

• Werk de earn-out-formule tot in detail uit in de SPA — inclusief exacte definities, periode, boekhoudkundige principes en berekeningsmethodiek.
• Spreek helder af hoe de targets gemeten worden en wie daarvoor verantwoordelijk is; verwijder elke ruimte voor interpretatie.
• Neem afspraken op over de medewerkingsplicht van de verkoper ná de overdracht en de toegang tot de administratie van de overgenomen onderneming.
• Maak objectieve toetsing mogelijk: spreek een onafhankelijke accountant of expert in bij geschil over de earn-out-berekening.
• Let op de termijn en de verjaring van de earn-out-vordering, zodat rechten niet onbedoeld verloren gaan.
• Schakel bij opzet van de overname een M&A-advocaat in; een goed earn-out-beding voorkomt achteraf dure procedures.

Wat doe je nu?

Staat een bedrijfsovername met een earn-out op jouw planning of bevind je je al in een juridisch conflict over de berekening van de earn-out? Wacht niet tot de verjaringstermijnen verlopen of de verhoudingen onherstelbaar zijn beschadigd. Vroegtijdig juridisch advies is essentieel om je positie veilig te stellen en een afdwingbare regeling te treffen.

Uitspraak

Deze blogpost is gebaseerd op ECLI:NL:RBAMS:2026:1564.